เที่ยวต่างประเทศ ถ่ายรูปคนอื่นได้ไหม? เรื่อง Privacy ที่สายเที่ยวควรรู้

เวลาไปเที่ยวต่างประเทศ สิ่งหนึ่งที่แทบทุกคนทำเหมือนกันคือ หยิบมือถือขึ้นมาถ่ายรูป ไม่ว่าจะเป็นถนนสวย ๆ ตลาดท้องถิ่น คาเฟ่ รถไฟ หรือแลนด์มาร์กชื่อดัง แต่ปัญหาคือ...สถานที่ท่องเที่ยวแทบทุกแห่งย่อมมี “คนอื่น” อยู่ในภาพด้วย แล้วแบบนี้ ถ่ายได้ไหม? ถ่ายคนแปลกหน้าได้หรือเปล่า? แล้วถ้าเอาไปโพสต์ Facebook, Instagram หรือ TikTok ล่ะ?

.

คำตอบคือ ขึ้นอยู่กับประเทศ สถานที่ ลักษณะภาพ และวัตถุประสงค์ในการนำภาพไปใช้ เพราะกฎหมายและแนวทางเรื่องความเป็นส่วนตัวของแต่ละประเทศไม่เหมือนกันค่ะ

📷 อยู่ในที่สาธารณะ ไม่ได้แปลว่า “ถ่ายใครก็ได้”

หลายคนเข้าใจว่า ถ้าอยู่บนถนน สวนสาธารณะ หรือสถานที่ท่องเที่ยว ก็สามารถถ่ายทุกอย่างได้อย่างอิสระ ในความเป็นจริง พื้นที่สาธารณะกับสิทธิความเป็นส่วนตัวเป็นคนละเรื่องกัน ภาพวิวกว้างที่มีนักท่องเที่ยวเดินผ่านอยู่ไกล ๆ ย่อมแตกต่างจากการเดินเข้าไปถ่ายใบหน้าคนแปลกหน้าแบบ Close-up แล้วนำภาพนั้นไปโพสต์บนโลกออนไลน์

.

ตัวอย่างที่เห็นความแตกต่างชัดคือ สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ (UAE) ซึ่งเว็บไซต์รัฐบาลระบุให้นักท่องเที่ยวไม่ถ่ายภาพบุคคลอื่นโดยไม่ได้รับอนุญาต และยังมีข้อจำกัดสำหรับอาคารราชการและสถานที่ทางทหารบางแห่งด้วย ดังนั้นเวลาเดินทางต่างประเทศ อย่าใช้กฎจากประเทศหนึ่งไปเหมารวมกับทุกประเทศค่ะ

👥 ถ้ามีคนติดมุมกว้างในภาพล่ะ?

สมมติเราไปถ่าย หอไอเฟล วัดในญี่ปุ่น ถนนในเกาหลี หรือตลาดคริสต์มาสในยุโรป แล้วมีนักท่องเที่ยวคนอื่นติดอยู่ด้านหลัง กรณีนี้แตกต่างจากการตั้งใจถ่ายบุคคลนั้นเป็นตัวแบบหลัก ในสหราชอาณาจักร หน่วยงานด้านข้อมูลส่วนบุคคลอย่าง ICO อธิบายว่า การถ่ายภาพเพื่อกิจกรรมส่วนตัวหรือเพื่อความบันเทิงของตัวเองสามารถอยู่ภายใต้ขอบเขตการใช้งานส่วนบุคคลได้ แม้ภาพจะถ่ายในพื้นที่สาธารณะก็ตาม

.

แต่เมื่อภาพถูกนำไปใช้ในลักษณะ ธุรกิจ การค้า การโฆษณา หรือกิจกรรมที่ไม่ใช่เรื่องส่วนตัว กฎที่เกี่ยวข้องอาจเปลี่ยนไป เพราะฉะนั้นจำง่าย ๆ ว่า “คนติดภาพโดยบังเอิญ” กับ “ตั้งใจถ่ายคน ๆ นั้น” ไม่เหมือนกัน

📱 ถ่ายได้ แล้วโพสต์ได้เลยไหม?

นี่เป็นอีกเรื่องที่ต้องแยกออกจากกันค่ะ การ ถ่ายภาพ กับการ เผยแพร่ภาพ ไม่ได้เป็นเรื่องเดียวกันเสมอไป ในสหภาพยุโรป ภาพที่สามารถระบุตัวบุคคลได้อาจถือเป็นข้อมูลส่วนบุคคล และการนำภาพบุคคลไปเผยแพร่บนเว็บไซต์ถือเป็นตัวอย่างหนึ่งของการประมวลผลข้อมูลภายใต้ GDPR อย่างไรก็ตาม GDPR มีข้อยกเว้นสำหรับกิจกรรมที่เป็นเรื่องส่วนตัวอย่างแท้จริงและไม่มีความเกี่ยวข้องกับกิจกรรมวิชาชีพหรือเชิงพาณิชย์

.

ดังนั้นถ้าเป็น เพจบริษัท คอนเทนต์ขายสินค้า โฆษณาทัวร์ หรือคลิปเชิงพาณิชย์ ควรระมัดระวังมากกว่าการถ่ายเก็บไว้ดูส่วนตัวค่ะ

🙋 ถ้าอยากถ่ายคนท้องถิ่น ควรทำยังไง?

วิธีง่ายที่สุดคือ ขออนุญาตก่อน ไม่จำเป็นต้องพูดภาษาท้องถิ่นคล่อง แค่ยิ้ม ชี้กล้อง แล้วถามว่า “Can I take a photo?” หรือ “May I take your picture?” แค่นี้ก็เข้าใจกันได้แล้วค่ะ ถ้าอีกฝ่ายพยักหน้าหรือยินยอมค่อยถ่าย แต่ถ้าเขาปฏิเสธ หันหน้าออก หรือแสดงท่าทีไม่สบายใจ ก็ควรหยุดทันที นอกจากจะช่วยลดปัญหาเรื่อง Privacy แล้ว ยังเป็นมารยาทที่ดีในการเดินทางอีกด้วย

👧 เด็ก ๆ ยิ่งต้องระวังเป็นพิเศษ

เห็นเด็กท้องถิ่นแต่งชุดน่ารัก เล่นอยู่ในตลาด หรือทำกิจกรรมตามเทศกาล หลายคนอาจอยากหยิบกล้องขึ้นมาถ่าย แต่กรณี เด็ก ควรระมัดระวังมากกว่าปกติ ถ้าเด็กเป็นตัวแบบหลัก โดยเฉพาะการถ่ายใบหน้าใกล้ ๆ หรือจะนำไปโพสต์บน Social Media ทางที่ปลอดภัยที่สุดคือ ขออนุญาตผู้ปกครองก่อน อย่าคิดว่าเด็กยิ้มให้กล้องแล้วแปลว่าได้รับอนุญาตให้เผยแพร่ภาพค่ะ

🕌 ศาสนสถานก็ไม่ได้ถ่ายได้ทุกมุม

วัด มัสยิด โบสถ์ ศาลเจ้า หรือสถานที่ประกอบพิธีทางศาสนาหลายแห่งสามารถถ่ายรูปได้ แต่บางพื้นที่อาจกำหนดว่า ห้ามถ่ายภาพ / ห้ามใช้แฟลช / ห้ามถ่ายระหว่างพิธี / ห้ามถ่ายบริเวณภายในบางส่วน หรืออนุญาตให้ถ่ายเฉพาะพื้นที่ที่กำหนด เพราะฉะนั้นเห็นป้าย No Photography / No Photo / No Flash เมื่อไร ควรทำตามทันที แม้คนอื่นรอบตัวจะกำลังถ่ายอยู่ก็ตาม

🚫 มีสถานที่อะไรที่ไม่ควรยกกล้องสุ่มถ่าย?

กลุ่มสถานที่ที่ควรเพิ่มความระมัดระวัง ได้แก่ พื้นที่ทหาร อาคารราชการ จุดตรวจคนเข้าเมือง สนามบินบางพื้นที่ ระบบรักษาความปลอดภัย และโครงสร้างพื้นฐานสำคัญ ข้อกำหนดแตกต่างกันตามประเทศ และบางแห่งอาจเข้มงวดมาก เช่น UAE มีคำแนะนำอย่างเป็นทางการห้ามถ่ายอาคารรัฐบาลและสถานที่ทางทหารบางประเภท

.

ดังนั้นถ้าเห็นเจ้าหน้าที่ ป้ายห้าม หรือไม่แน่ใจว่าสถานที่นั้นสามารถถ่ายได้หรือไม่ ถามก่อนดีที่สุดค่ะ

😳 แล้วถ่ายติดคนในสถานการณ์น่าอายล่ะ?

ถึงแม้บางสถานการณ์อาจไม่ผิดกฎอย่างชัดเจน แต่เรื่อง มารยาท ก็สำคัญไม่แพ้กฎหมาย ควรหลีกเลี่ยงการถ่ายหรือเผยแพร่ภาพบุคคลในสถานการณ์ เช่น กำลังร้องไห้หรือได้รับบาดเจ็บ / เกิดอุบัติเหตุ / เมาสุรา / ทะเลาะกัน / กำลังทำกิจกรรมทางศาสนาแบบส่วนตัว / อยู่ในสถานการณ์ที่อ่อนไหว หรือภาพที่อาจทำให้เจ้าตัวเสียหายหรืออับอาย โดยเฉพาะการเอาภาพไปทำคอนเทนต์ล้อเลียน แม้เจ้าตัวจะอยู่ในพื้นที่สาธารณะก็ตาม

🎥 สาย Vlog และ Content Creator ต้องระวังมากกว่าเดิม

ถ้าเดินถ่าย Vlog ด้วยกล้องมุมกว้าง คนที่เดินผ่านไปมาอาจติดอยู่ในคลิปอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ แต่ถ้าจะ ซูมบุคคลใดบุคคลหนึ่ง / สัมภาษณ์ / ติดตามถ่ายเป็นเวลานาน / ใช้ภาพทำโฆษณา / ใช้ใบหน้าคนนั้นเป็น Thumbnail ควรขออนุญาตให้ชัดเจนก่อน

.

โดยเฉพาะคอนเทนต์ของบริษัทหรือคอนเทนต์ที่มีวัตถุประสงค์เชิงพาณิชย์ เพราะกฎคุ้มครองข้อมูลและสิทธิในภาพอาจเข้ามาเกี่ยวข้องมากกว่าการถ่ายเพื่อใช้ส่วนตัว

การไปเที่ยวต่างประเทศคือการเข้าไปเป็นแขกในพื้นที่และวัฒนธรรมของคนอื่น เที่ยวให้สนุก เก็บภาพให้เต็มที่ แต่เคารพ Privacy ของคนอื่นไว้ด้วย แล้วทุกภาพจากการเดินทางจะกลายเป็นความทรงจำดี ๆ มากกว่าแค่รูปสวยค่ะ 💙

.

LINE: @nexttripholiday | Facebook: Next Trip Holiday

☎️ 02-136-9144 | 091-091-6364 | 091-091-6463

🌐 www.nexttripholiday.com